E-sınavdaki 50 sorunun 9 tanesi bu dersten gelir. Motorun çalışma prensibi, yakıt, yağlama ve soğutma sistemleri, elektrik sistemi, frenler, lastikler, gösterge paneli ve ikaz ışıkları, periyodik bakım. Her sorunun altındaki “Cevabı göster”e dokunarak doğru cevabı ve açıklamasını gör.
Sorular, resmî kaynaklardaki konulara göre hazırlanmış özgün çalışma sorularıdır; çıkmış soru değildir ve sınavda aynılarının çıkacağı garanti edilmez.
1.Otomatik vitesli araçlarda vites kolundaki “P” konumu neyi ifade eder?
Doğru cevap: A) Park konumunu; aktarma kilitlenir ve araç hareket etmez
P konumunda aktarma kilitlenir. Araçtan inmeden önce vitesi P'ye al ve el frenini çek. Diğer konumlar: R geri, N boş, D ileri.
Konu: Güç aktarma organları
2.Soğuk havada ön camı buğulanan sürücü ne yapmalıdır?
Doğru cevap: D) Buğu çözücüyü ve havalandırmayı çalıştırmalı; görüş açılana kadar güvenli yerde beklemeli
Buğulu cam yolu ve çevreyi görmeyi engeller. Buğu çözücü ve havalandırma (gerekirse klima) çalıştırılır, cam tamamen açılmadan yola devam edilmez; iç devirdaim buğuyu artırabilir.
3.Amortisörleri bozuk olan bir araçta aşağıdakilerden hangisi görülür?
Doğru cevap: A) Araç tümseklerden sonra uzun süre yaylanır, yol tutuşu azalır ve fren mesafesi uzar
Amortisör, yayların salınımını sönümleyerek tekerleklerin yolla temasını korur. Bozuk amortisör virajda savrulmaya, frende öne dalmaya ve lastiklerin düzensiz aşınmasına yol açar.
4.Akünün eksi (−) kutup başı sökülmeden araç üzerinde elektrik kaynağı yapılırsa ne gibi bir hasar oluşabilir?
Doğru cevap: D) Alternatör veya elektronik kontrol ünitesi (beyin) zarar görebilir
Kaynak sırasında oluşan yüksek akım aracın elektrik devrelerine geçerek alternatöre ve elektronik kontrol ünitelerine zarar verebilir. Bu yüzden kaynaktan önce akünün eksi kutup başı sökülür.
Konu: Elektrik sistemi
5.Uzun ve dik bir yokuş aşağı inerken frenlerin aşırı ısınıp etkisini kaybetmemesi için ne yapılmalıdır?
Doğru cevap: D) Düşük viteste inilip motor freninden yararlanılmalıdır
Sürekli fren yapmak balata ve diskleri ısıtır; frenler tutmaz hâle gelebilir. Düşük vites motor freni oluşturur, gerekirse kısa ve kararlı frenlerle desteklenir. Yokuşta vites boşa alınmaz.
Konu: Fren sistemleri
6.Sürüş sırasında kırmızı yağ basıncı uyarısı yanarsa ne yapılmalıdır?
Doğru cevap: B) Güvenli yerde durup motoru kapatmak ve kontrol ettirmek
Yağ basıncı uyarısı motorun zarar görme riskini gösterir. Güvenli biçimde durup motor kapatılır ve teknik destek alınır.
7.Egzozdan sürekli mavimsi renkte duman çıkıyorsa bu durum genellikle neyi gösterir?
Doğru cevap: C) Motorun yağ yaktığını
Mavimsi duman, yağın yanma odasına sızıp yandığını gösterir; segmanlar veya supap keçeleri aşınmış olabilir. Siyah duman fazla yakıta, yoğun beyaz duman soğutma suyu sızıntısına işaret eder.
Konu: Motorun çalışma prensibi
8.Termostat kapalı konumda takılı kalırsa ne olur?
Doğru cevap: A) Soğutma suyu radyatöre geçemez ve motor hararet yapar
Kapalı kalan termostat sıcak suyun radyatöre gitmesini engeller; sıcaklık göstergesi hızla yükselir. Açık kalırsa bu kez motor geç ısınır ve yakıt tüketimi artar.
Konu: Soğutma sistemi
9.Yağ ölçüm çubuğuyla yapılan kontrolde motor yağı seviyesi nerede olmalıdır?
Doğru cevap: A) Çubuktaki alt (MIN) ve üst (MAX) işaretlerinin arasında
Çubuk silinip yeniden daldırılır ve seviye okunur. MIN'in altındaysa uygun özellikte yağ eklenir. Fazla yağ da zararlıdır; köpürmeye ve sızıntılara yol açabilir.
Konu: Yağlama sistemi
10.Dizel motorlarda yakıt silindir içinde nasıl tutuşur?
Doğru cevap: B) Sıkıştırılarak ısınan havanın içine püskürtülen yakıt kendiliğinden tutuşur
Dizel motorda ateşleme bujisi yoktur. Hava yüksek oranda sıkıştırılınca çok ısınır; enjektörden püskürtülen yakıt bu sıcak havaya değince kendiliğinden yanar.
11.Otomatik vitesli bir araçta motor hangi vites konumlarında çalıştırılabilir?
Doğru cevap: C) P (park) veya N (boş)
Güvenlik için motor yalnızca P veya N konumunda çalıştırılabilir; böylece araç çalışır çalışmaz ileri ya da geri hareket etmez. Çalıştırırken fren pedalına basılı tut.
Konu: Güç aktarma organları
12.Sürücü koltuğu ve direksiyon nasıl ayarlanmalıdır?
Doğru cevap: C) Pedallara tam basılabilecek ve kollar dirsekten hafifçe bükük olacak şekilde
Doğru oturuşta pedallara tam basılabilir, direksiyon kollar hafifçe bükükken rahatça kavranır ve göstergeler görülür. Direksiyona çok yakın oturmak kontrolü zorlaştırır ve hava yastığı açıldığında yaralanma riskini artırır.
13.Düz yolda araç sürekli bir yana çekiyor ve ön lastikler kenarlarından düzensiz aşınıyorsa hangi ayar yaptırılmalıdır?
Doğru cevap: D) Rot (ön düzen) ayarı
Rot ayarı, tekerleklerin birbirine ve yola göre açısını düzenler. Bozulduğunda araç bir yana çeker, lastikler çabuk ve düzensiz aşınır. Balans ise tekerlekteki ağırlık dengesiyle ilgilidir.
14.Gece yola çıkmadan önce farlarından birinin yanmadığını fark eden sürücü ne yapmalıdır?
Doğru cevap: D) Arızayı giderdikten sonra yola çıkmalı
Tek farla giden araç karşıdan motosiklet gibi algılanabilir; aracın genişliği yanlış değerlendirilir ve yol yeterince aydınlatılamaz. Ampul ya da arıza giderilmeden yola çıkılmamalıdır.
Konu: Elektrik sistemi
15.I. ABS, ani ve sert frenlemede tekerleklerin kilitlenmesini önler. II. Uzun yokuş inişinde sürekli ayak freni kullanmak, motor freninden yararlanmaktan daha güvenlidir. III. Fren hidroliği zamanla havadaki nemi emer. Fren sistemiyle ilgili verilenlerden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: A) I ve III
I ve III doğrudur. Uzun inişte sürekli frene basmak balataları ısıtır ve frenin tutmamasına yol açabilir (II). Bu yüzden düşük viteste inilip motor freninden yararlanılır.
Konu: Fren sistemleri