E-sınavdaki 50 sorunun 12 tanesi bu dersten gelir. Olay yerini değerlendirme, temel yaşam desteği, hava yolu tıkanıklığı, kanamalar, şok, kırıklar, yanıklar, bilinç bozuklukları ve yaralı taşıma. Her sorunun altındaki “Cevabı göster”e dokunarak doğru cevabı ve açıklamasını gör.
Sorular, resmî kaynaklardaki konulara göre hazırlanmış özgün çalışma sorularıdır; çıkmış soru değildir ve sınavda aynılarının çıkacağı garanti edilmez.
1.Bilinci kapalı kazazedede hava yolu tıkanıklığının en sık nedeni hangisidir?
Doğru cevap: C) Dilin geriye kayarak boğazı kapatması
Bilinç kaybında kaslar gevşer ve dil geriye düşerek hava yolunu kapatabilir. Baş geri-çene yukarı pozisyonu ve koma pozisyonu bu tıkanmayı önler.
2.Bebeklerde temel yaşam desteği uygulanırken göğüs basısı nasıl yapılır?
Doğru cevap: B) Göğüs kemiğinin alt yarısına iki parmakla, yaklaşık 4 cm derinlikte
Bebekte bası iki parmakla, göğüs kemiğinin alt yarısına yaklaşık 4 cm derinlikte ve dakikada 100–120 hızında yapılır. Tek ilk yardımcı 30 basıdan sonra ağızdan ağız-buruna 2 solunum verir.
3.Açık kırmızı renkli ve kalp atışıyla uyumlu olarak fışkırır tarzda akan kanama hangisidir?
Doğru cevap: B) Atardamar kanaması
Atardamar kanamasında kan açık kırmızı renktedir ve kalp atışıyla uyumlu olarak fışkırır. Toplardamar kanamasında ise koyu renkli kan sızarak akar.
4.Kolu tespit edilen yaralının parmak uçlarında morarma, soğukluk ve uyuşma görülüyorsa ne anlaşılır?
Doğru cevap: A) Sargı çok sıkıdır, dolaşım bozulmuştur; bağlar gevşetilmelidir
Tespitten sonra parmak uçlarının rengi, ısısı ve hissi kontrol edilir. Morarma, soğukluk ve uyuşma dolaşımın engellendiğini gösterir; bağlar dolaşımı kesmeyecek şekilde gevşetilir.
5.Tepki vermeyen bir kişiyle karşılaşan ilk yardımcı öncelikle ne yapmalıdır?
Doğru cevap: B) Ortam güvenliğini sağlayıp bilinç ve solunumu değerlendirmeli, 112'yi aramalı
Önce ortam güvenliği sağlanır; kişiye seslenip omzuna dokunarak bilinç, hava yolu açılarak solunum değerlendirilir ve 112 aranır. Normal solunum yoksa temel yaşam desteğine başlanır; bilinçsiz kişiye ağızdan bir şey verilmez.
6.I. Omurga yaralanması şüphesi olan kazazede II. Bacak kırığı şüphesi olan kazazede III. Dış kanaması kontrol altına alınmış, şok belirtileri gösteren ve başka yaralanması olmayan kazazede IV. Göğüs ağrısı ve nefes darlığı olan kişi Verilenlerden hangilerine bacakları kaldırılarak şok pozisyonu verilmez?
Doğru cevap: A) I, II ve IV
Omurga (I) ve bacak kırığı (II) şüphesinde bacaklar kaldırılmaz; göğüs ağrısı ve nefes darlığı olan kişi (IV) yarı oturur pozisyonda dinlendirilir. III’teki kazazedeye şok pozisyonu verilebilir.
Konu: Şok ve göğüs ağrısı
7.Motosiklet kazasında yaralanan sürücünün hava yolunu açmak için kaskının çıkarılması gerekiyor. Kask nasıl çıkarılmalıdır?
Doğru cevap: A) İki kişiyle; biri baş ve boynu sabitlerken diğeri kaskı yavaşça çıkarır
Kask çıkarılırken boyun hareket ederse omurilik zarar görebilir. Bir kişi baş-boyun eksenini sabit tutar, diğeri çene kayışını açıp kaskı yavaşça çıkarır.
8.Vücutta kanın dolaşımını sağlayan sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C) Dolaşım (kalp-damar) sistemi
Dolaşım sistemi kalp, damarlar ve kandan oluşur; oksijen ve besinleri dokulara taşır. Kalp bir pompa gibi çalışarak kanı damarlar aracılığıyla vücuda dağıtır.
Konu: İlk yardımın temelleri
9.Hava yolu tıkanan bebekte 5 kez sırta vurulduktan sonra yabancı cisim çıkmadıysa ne yapılır?
Doğru cevap: C) Bebek sırtüstü çevrilip göğüs kemiğinin alt yarısına 5 kez göğüs basısı uygulanır
Bebeklerde karına bası, iç organlara zarar verebileceği için uygulanmaz. Sırta 5 vuruş ve göğse 5 bası, cisim çıkana ya da bebek bilincini kaybedene kadar sırayla tekrarlanır.
Konu: Hava yolu tıkanıklığı
10.Aşağıdakilerden hangisi solunum durmasının belirtilerinden biri değildir?
Doğru cevap: C) Göz bebeklerinin küçülmesi
Solunum durmasında göğüs hareketleri ve nefes sesi kaybolur, oksijensizlik nedeniyle dudaklar ve parmak uçları morarır. Göz bebeklerinin küçülmesi solunum durmasının belirtisi değildir.
11.Deride içi sıvı dolu kabarcıkların oluştuğu ağrılı yanık hangi derecedir ve kabarcıklara ne yapılır?
Doğru cevap: A) İkinci derece yanıktır; kabarcıklar patlatılmaz
Birinci derece yanıkta yalnızca kızarıklık ve ağrı, ikinci derecede su dolu kabarcık vardır. Kabarcık patlatılırsa yara mikrop kapar; bölge soğutulur ve temiz bir örtüyle kapatılır.
12.Bayılan bir kişiye ilk yardımda hangisi yapılmalıdır?
Doğru cevap: B) Sırtüstü yatırılıp bacakları yükseltilir, sıkan giysileri gevşetilir
Bayılma, beyne giden kanın kısa süreli azalmasıyla olur. Bacakları kaldırmak beyne kan akışını destekler. Temiz hava sağlanır, ağızdan bir şey verilmez; kişi hemen ayağa kaldırılmaz.
13.Çocuklarda uygulanan göğüs basısıyla ilgili hangisi doğrudur?
Doğru cevap: C) Çocuğun yapısına göre tek el (gerekirse iki el) topuğuyla, yaklaşık 5 cm derinlikte yapılır
Çocukta bası göğüs kemiğinin alt yarısına, çoğunlukla tek el topuğuyla yapılır. Derinlik yaklaşık 5 cm (göğüs ön-arka çapının üçte biri), hız dakikada 100–120'dir.
14.Delici göğüs yaralanması olan bilinci açık kazazedeye hangi pozisyon verilmelidir?
Doğru cevap: D) Yarı oturuş pozisyonu
Yarı oturuş pozisyonu göğüs kafesinin rahat hareket etmesini sağlayarak solunumu kolaylaştırır. Yara temiz bir bezle kapatılır ve 112 aranır.
15.Açık kırığı olan yaralıya ilk yardımda hangisi doğrudur?
Doğru cevap: B) Yara temiz bir bezle örtülür, kemik ucu içeri itilmeden bölge sabitlenir
Kemik ucu içeri itilirse yaraya mikrop taşınır, damar ve sinirler zarar görür. Kanama kemiğe bastırmadan kontrol edilir, yara örtülür ve bölge olduğu gibi sabitlenir.