Ehliyet e-kitap
E-sınavın dört dersi ve direksiyon eğitiminden 53 konunun akılda tutulacakları tek sayfada. Ücretsiz oku, yazdır ya da PDF olarak kaydet.
53 konuÜcretsizGüncelleme: 25 Ekim 2026
1. Trafik ve Çevre Bilgisi
Trafik işaretleri, kavşaklarda geçiş hakkı, hız ve takip mesafesi, sollama, park kuralları, sürücü belgesi sınıfları, ceza puanı ve çevre bilinci. E-sınavda bu dersten 23 soru gelir.
1.1 Trafikle ilgili temel kavramlar
Sınavdaki soruların önemli bir kısmı, bir tanımı doğru bilip bilmediğini ölçer. Bu derste kanunun kullandığı temel kavramları, en çok karıştırılan çiftleri yan yana koyarak öğreneceksin.
- Trafiğin üç unsuru insan, araç ve yoldur; kazalarda en belirleyici unsur insandır.
- Banket taşıt yolunun dışındadır; yayalar ve zorunlu hâlde araçlar kullanır.
- Kırmızı ışıkta beklemek durma, yolcu indirmek duraklama, aracı bırakıp gitmek park etmedir.
- Geçiş üstünlüğü yalnızca görev sırasında ve ışıklı-sesli uyarı birlikte kullanılırken geçerlidir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
1.2 Karayolu, şeritler ve yol çizgileri
Yoldaki çizgiler de levhalar kadar bağlayıcıdır. Hangi yolda olduğunu ve çizgilerin ne söylediğini doğru okursan şerit değiştirme ve geçme sorularının çoğunu kolayca çözersin.
- Devamlı çizgi geçilmez; kesik çizgide kurala uygun şerit değiştirilebilir ve geçilebilir.
- Kesik ve devamlı çizgi yan yanaysa çizgiyi yalnızca kesik çizgi tarafındaki sürücü geçebilir.
- Kesik çizgilerin sıklaşması devamlı çizgiye yaklaşıldığını bildirir.
- Sağ şerit seyir, sol şerit geçme içindir; şerit değişiminde ayna, sinyal, kontrol sırası izlenir.
- Taralı alana girilmez; yaya geçidinde ilk geçiş hakkı yayanındır.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
1.3 Trafik işaretlerinin şekil ve renk dili
Levhaları tek tek ezberlemek yerine şekil ve renk dilini öğren; ilk kez gördüğün bir levhayı bile çözebilirsin. Sınavdaki levha sorularının çoğu bu mantıkla yanıtlanır.
- Tehlike uyarı levhası kırmızı kenarlı üçgendir; görünce hız azaltılır, geçme yapılmaz.
- Kırmızı çerçeveli daire yasaklar; mavi zeminli daire bir hareketi zorunlu kılar.
- Mavi dairedeki sayı en düşük, kırmızı çerçeveli dairedeki sayı en yüksek hızdır.
- DUR levhasında tam durulur; YOL VER levhasında durmak zorunlu değildir, yol verilir.
- Tek eğik çizgi park yasağını, çarpı (X) duraklama ve park yasağını gösterir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
1.4 Işıklı işaretler ve trafik polisinin işaretleri
Kavşakta ışık, levha ve görevli farklı şeyler söyleyebilir. Bu derste her rengin anlamını, yanıp sönen ışıkları, trafik polisinin kol hareketlerini ve hangi işaretin önce geldiğini öğreneceksin.
- Önem sırası: görevli, ışıklı işaret, levha, yer işaretlemesi, genel kural.
- Kırmızı ile sarı birlikte yanarken henüz geçilmez; yeşil beklenir.
- Yanıp sönen sarıda yavaşlayıp dikkatle geçilir; yanıp sönen kırmızıda tam durulur.
- Polisin kolları yana açıksa önünden ve arkasından gelen durur, yanlarından gelen geçer.
- Yeşil yansa da kavşak çıkışı doluysa kavşağa girilmez.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
1.5 Hız sınırları ve hızın ayarlanması
Yasal hız sınırı, en iyi koşullarda gidebileceğin en yüksek değerdir; hedef değildir. Sınavda hem sayılar hem de “hızını koşullara göre ayarla” ilkesi birlikte sorulur.
- Otomobil: yerleşim yeri 50, iki yönlü yol 90, bölünmüş yol 110, otoyol 120 km/s (Yönetmelik tablosu).
- Otobüs ve minibüs: şehirlerarası 80, bölünmüş yol 90, otoyol 100 km/s.
- Levhadaki hız sınırı, genel hız sınırından önce gelir.
- Güvenli hız, görüş mesafesi içinde durabileceğin hızdır; kötü havada sınırın altında kalınır.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
1.6 Takip, intikal (reaksiyon) ve durma mesafesi
Arkadan çarpma kazalarının büyük bölümü yetersiz takip mesafesinden kaynaklanır. Bu derste mesafeyi nasıl ölçeceğini, durma mesafesinin parçalarını ve sınavdaki hesap sorularını öğreneceksin.
- Takip mesafesi en az hızın yarısı kadar metredir: 80 km/s’te 40 m, 100 km/s’te 50 m.
- Durma mesafesi = intikal (reaksiyon) mesafesi + fren mesafesi.
- Hız iki katına çıkınca fren mesafesi yaklaşık dört katına çıkar.
- Alkol, yorgunluk ve dikkat dağınıklığı intikal mesafesini uzatır.
- Kötü havada ve kaygan yolda takip mesafesi artırılır.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
1.7 Kavşaklarda geçiş hakkı
Kavşaklar, farklı yönlerden gelenlerin aynı alanı paylaştığı ve kazaların en sık yaşandığı yerlerdir. Kimin önce geçeceğini sırasıyla bilirsen kavşak sorularının neredeyse hepsini çözersin.
- Kontrollü kavşakta sırasıyla görevliye, ışığa ve levhaya uyulur.
- Kontrolsüz kavşakta kavşağa girmiş araç, girecek olana göre önce geçer.
- Ana yoldaki araç tali yoldakine göre önceliklidir; eşdeğer yolda sağdan gelen önce geçer.
- Sola dönen araç, karşıdan düz gelen ve sağa dönen araçlara yol verir.
- Dönüş yapan sürücü, girdiği yolda karşıya geçen yayalara yol verir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
1.8 Dönel kavşaklar ve dönüş kuralları
Dönüşler kavşak kazalarının başlıca nedenlerindendir. Bu derste dönel kavşağa giriş-çıkışı, sağa ve sola dönüşte doğru şerit ile kavisi, U dönüşü ve geri gitmenin nerede yasak olduğunu öğreneceksin.
- Dönel kavşakta geçiş hakkı kavşak içindeki araçlarındır; giren araç yol verir.
- Sağa dönüşte dar, sola dönüşte geniş kavisle dönülür.
- Sola dönen sürücü, karşıdan düz gelen ve sağa dönen araçlara yol verir.
- Tepe üstü, viraj, geçitler ve otoyolda U dönüşü yapılmaz.
- Otoyolda ve bölünmüş yolda geri gitmek yasaktır.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
1.9 Öndeki aracı geçme (sollama) kuralları ve yasak yerler
Geçme, iki yönlü yolda en riskli manevradır; çünkü kısa bir süre karşı yönün şeridini kullanırsın. Ne zaman ve nasıl geçeceğini, geçilen sürücünün ne yapacağını birlikte öğrenelim.
- Geçme soldan yapılır; sola dönmek için sola yanaşmış araç sağdan geçilebilir.
- Tepe üstü, viraj, kavşak, yaya-okul ve demiryolu geçitlerinde geçme yasaktır.
- Geçilen sürücü hızını artırmaz, sağa yanaşarak kolaylık gösterir.
- Geçilen araç iç aynada tamamen görülmeden sağ şeride dönülmez.
- Devamlı çizgi geçilmez; kesik çizgilerin sıklaşması devamlı çizgiye yaklaşıldığını bildirir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
1.10 Geçiş üstünlüğü olan araçlar ve geçiş kolaylığı
Siren duyduğunda vereceğin doğru tepki bir hayat kurtarabilir. Bu derste hangi araçların geçiş üstünlüğü olduğunu, bu hakkın şartlarını, senin ne yapacağını ve dar yolda kimin bekleyeceğini öğreneceksin.
- Geçiş üstünlüğünde sıra: ambulans, itfaiye, polis, trafik hizmetleri araçları.
- Üstünlük için araç görevde olmalı, ışıklı ve sesli uyarı birlikte kullanılmalıdır.
- Siren duyan sürücü sağa yanaşır, gerekirse durur; kavşaktaysa kavşağı boşaltır.
- Dik yokuşta inen araç, çıkan araca yol verir.
- Dar yolda engelin bulunduğu şeritteki sürücü, karşıdan gelene yol verir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
1.11 Durma, duraklama ve park kuralları
Yanlış yere bırakılan bir araç görüşü kapatır, yayaları taşıt yoluna iter ve acil araçların yolunu keser. Bu derste nerede duraklanmayacağını, nerede park edilmeyeceğini ve aracı nasıl güvenle bırakacağını öğreneceksin.
- Kavşaklara yerleşim yeri içinde 5 m, dışında 100 m mesafede duraklanmaz ve park edilmez.
- Duraklamanın yasak olduğu her yerde park etmek de yasaktır.
- Yangın musluğuna 5 m, otobüs durağına 15 m mesafede park edilmez.
- Yokuş aşağı park ederken ön tekerlekler kaldırıma doğru çevrilir.
- Yolcu indirip bindirmek duraklama, aracı bırakıp ayrılmak park etmedir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
1.12 Araç ışıklarının kullanımı
Işıklar hem görmen hem de görünmen içindir. Yanlış anda yakılan uzun far ya da arka sis lambası karşındaki sürücüyü kör edebilir. Hangi ışığı ne zaman kullanacağını sınav sorularıyla uyumlu biçimde öğren.
- Karşılaşmada ve öndeki aracı takip ederken uzun far kısa fara çevrilir.
- Gözü kamaşan sürücü hızını azaltır ve yolun sağ kenarına bakar.
- Sis lambaları yalnızca sis, kar ve yoğun yağışta yakılır; açık havada yasaktır.
- Dörtlü flaşör arıza, kaza, tehlike ve çekme durumları içindir; park bahanesi değildir.
- Siste uzun far görüşü artırmaz, azaltır.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
1.13 Demiryolu geçitleri, tüneller ve köprüler
Tren kısa mesafede duramaz ve onu çoğu zaman sandığından geç fark edersin. Bu yüzden geçitte, tünelde ve köprüde kurallar katıdır. Bu derste geçitleri tanımayı ve buralarda arızada ne yapacağını öğreneceksin.
- Bariyer inerken, ışık yanıp sönerken veya zil çalarken geçide girilmez.
- Demiryolu geçidinde geçme, duraklama ve park etme yasaktır.
- Geçitte vites değiştirilmez; uygun vites geçitten önce seçilir.
- Geçitte arızada önce yolcular indirilir; tren geliyorsa araçtan uzaklaşılır.
- Tünele girerken kısa farlar yakılır; tünelde duraklanmaz, geri gidilmez.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
1.14 Otoyolda ve bölünmüş yolda sürüş
Otoyollar en güvenli yollardır, ama yüksek hız küçük bir hatanın sonucunu çok büyütür. Bu derste otoyola giriş-çıkışı, şerit kullanımını, emniyet şeridini ve yasakları öğreneceksin.
- Otoyola yaya, hayvan, bisiklet, motorlu bisiklet ve lastik tekerlekli traktör giremez.
- Otoyola hızlanma şeridinden girilir; otoyoldaki araçlara yol verilir.
- Otoyolda geri gitmek, U dönüşü yapmak, duraklamak ve park etmek yasaktır.
- Emniyet şeridi yalnızca zorunlu durumlarda kullanılır; seyir için kullanılmaz.
- Çıkışı kaçıran sürücü bir sonraki çıkışı kullanır.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
1.15 Yük ve yolcu taşıma kuralları, araçta bulunması zorunlu donanım
Kötü bağlanmış bir yük ya da fazla yolcu, aracın fren ve yol tutuşunu bozar. Bu derste yükü nasıl taşıyacağını, yolcu taşımanın sınırlarını ve araçta bulundurman gereken donanımı öğreneceksin.
- Arkadan 1 m’den fazla taşan yük gündüz kırmızı bezle, gece kırmızı ışık veya reflektörle işaretlenir.
- Kamyon kasasında ve römorkta yolcu taşınmaz; belgedeki koltuk sayısı aşılamaz.
- Otomobilde ilk yardım çantası, yangın söndürme cihazı ve iki reflektör bulunmalıdır.
- Yük; görüşü, lambaları ve plakayı kapatmayacak şekilde bağlanır.
- Araçtaki herkes kemer takar; çocuklar uygun çocuk koltuğunda taşınır.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
1.16 Sürücü belgesi sınıfları, stajyerlik ve sürücü belgesiyle ilgili kurallar
Hangi araçla yola çıkabileceğini sürücü belgenin sınıfı belirler. Bu derste sınıfları, yaş şartlarını, ilk iki yılın özel kurallarını, belgenin geçerliliğini ve yenilenmesini öğreneceksin.
- B sınıfı, azami yüklü ağırlığı 3.500 kg’ı geçmeyen otomobil ve kamyoneti kapsar; yaş sınırı 18’dir.
- Aday (stajyer) sürücülük 2 yıl sürer; bu dönemde ceza puanı sınırı 75’tir.
- Aday sürücü hangi aracı kullanırsa kullansın 0,20 promili aşarsa belgesi iptal edilir.
- B sınıfı belge 10 yıl, C ve D grubu belgeler 5 yıl geçerlidir.
- Kamyon C, otobüs D, traktör F, iş makinesi G sınıfına girer.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
1.17 Alkol, uyuşturucu, yorgunluk ve uykusuzluk
Alkol, uyuşturucu, bazı ilaçlar ve uykusuzluk aynı sonucu doğurur: geç gören, geç karar veren ve geç fren yapan bir sürücü. Bu derste yasal sınırları, yaptırımları ve yorgunluğun erken belirtilerini öğreneceksin.
- Hususi otomobil sürücüsü için sınır 0,50 promil; ticari, resmî ve yolcu-yük taşıyan araç sürücüleri için 0,20 promildir.
- Alkollü sürüşte ilk ihlalde belge 6 ay, ikincide 2 yıl, sonrakilerde 5 yıl geri alınır.
- Alkol testini reddetmek, belgenin 5 yıl geri alınmasına yol açar.
- Kahve veya soğuk duş alkolü atmaz; tek çare zamandır.
- Uzun yolda en az iki saatte bir mola verilir; esneme ve şeritten kayma yorgunluk belirtisidir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
1.18 Trafik kazasında yapılacaklar, zorunlu sigorta ve ceza puanı sistemi
Kaza anındaki ilk birkaç doğru hareket ikinci bir kazayı önler ve yaralının hayatta kalma şansını artırır. Bu derste kaza yerinde adım adım ne yapacağını, sigortanın neyi karşıladığını ve ceza puanı sistemini öğreneceksin.
- Kaza yerinde sıra: koruma (güvenlik), bildirme (112), kurtarma (ilk yardım).
- Yaralanmalı kazada iz ve deliller korunur; tutanak sürücülerce düzenlenmez.
- Yalnızca maddi hasarlı kazada taraflar anlaşırsa Kaza Tespit Tutanağı doldurulur.
- Trafik sigortası karşı tarafın zararını karşılar; kendi aracın için kasko gerekir.
- Bir yılda 100 ceza puanında belge ilk seferde 2 ay, ikincide 4 ay geri alınır, üçüncüde iptal edilir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
1.19 Gece, sis, yağmur, kar ve buzlu yolda sürüş
Gece ve zor hava koşullarında aynı yolu aynı hızla gitmek bambaşka bir risk demektir. Bu derste her koşulda görüşünü, lastiklerin yola tutunmasını ve takip mesafeni nasıl yöneteceğini öğreneceksin.
- Siste kısa far ve sis lambaları yakılır; uzun far görüşü azaltır.
- Yağmurun ilk dakikalarında yol en kaygandır; takip mesafesi artırılır.
- Su kızağında sert fren yapılmaz, gaz yavaşça bırakılır, direksiyon düz tutulur.
- Karda kalkış ikinci vitesle ve az gazla yapılır.
- Köprü ve viyadükler diğer yol kesimlerinden önce buzlanır.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
1.20 Çevre bilgisi, emisyon ve ekonomik sürüş
Taşıtlar hava ve gürültü kirliliğinin önemli kaynaklarındandır. İyi haber şu: çevreyi koruyan sürüş, aynı zamanda yakıttan ve paradan tasarruf ettiren sürüştür.
- Karbonmonoksit renksiz, kokusuz ve zehirlidir; kapalı garajda motor çalıştırılmaz.
- Egzoz emisyonu araç muayenesinde ölçülür; ayarsız motor daha çok yakar ve kirletir.
- Düşük lastik basıncı, gereksiz yük ve tavan bagajı yakıt tüketimini artırır.
- Ani hızlanma ve sert frenden kaçınmak ekonomik sürüşün temelidir.
- Atık yağ, akü ve lastikler yetkili toplama noktalarına verilir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
2. İlk Yardım
Olay yerini değerlendirme, temel yaşam desteği, hava yolu tıkanıklığı, kanamalar, şok, kırıklar, yanıklar, bilinç bozuklukları ve yaralı taşıma. E-sınavda bu dersten 12 soru gelir.
2.1 İlk yardımın temelleri
Bir kaza ya da ani hastalık anında yapılan doğru müdahale, sağlık ekibi gelene kadar bir hayatı ayakta tutabilir. Bu derste ilk yardımın ne olduğunu, önceliklerini ve 112’yi doğru aramayı öğreneceksin.
- İlk yardımın temel uygulamaları sırasıyla Koruma, Bildirme, Kurtarma’dır.
- İlk yardım ilaçsız yapılır; ilk yardımcı teşhis koymaz, ilaç vermez.
- 112 aranırken kısa ve net bilgi verilir; telefon görevli bitirmeden kapatılmaz.
- Hayat kurtarma zincirinin ilk iki halkası ilk yardımcının sorumluluğundadır.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
2.2 Olay yerini ve kazazedeyi değerlendirme
Olay yerine vardığında ilk işin kazazedeye koşmak değil, çevreye bakmaktır. Ortamı ve kazazedeyi belli bir sırayla değerlendirmek, neyin önce yapılacağını doğru seçmeni sağlar.
- Olay yerinde ilk iş kendi güvenliğini ve olay yeri güvenliğini sağlamaktır.
- Birincil değerlendirme sırası: bilinç, hava yolu (A), solunum (B), dolaşım (C).
- Solunum bak-dinle-hisset yöntemiyle en fazla 10 saniye değerlendirilir.
- Yetişkinde normal solunum dakikada 12–20, nabız 60–100’dür.
- Birden çok yaralıda sessiz ve hareketsiz yatan kazazedeye öncelik verilir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
2.3 Yetişkinde temel yaşam desteği
Kalbi ve solunumu duran birinin hayatta kalma şansı, hemen başlanan kaliteli göğüs basısı ve erken şokla belirgin biçimde artar. Temel yaşam desteği; hava yolunu açık tutmaya, solunumu ve dolaşımı ilaçsız sürdürmeye yönelik uygulamalardır.
- Yetişkinde oran 30 göğüs basısı : 2 suni solunumdur.
- Bası yeri göğüs kemiğinin alt yarısıdır; derinlik 5–6 cm, hız dakikada 100–120.
- Solunum, bak-dinle-hisset ile en fazla 10 saniye değerlendirilir.
- OED ritmi analiz ederken ve şok verirken kazazedeye kimse dokunmaz.
- Hıçkırık benzeri seyrek nefes normal solunum değildir; TYD’ye başlanır.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
2.4 Çocuk ve bebekte temel yaşam desteği
Çocuklar küçük yetişkinler değildir: kalpleri çoğunlukla solunum sorunları nedeniyle durur ve vücutları daha narindir. Adımlar yetişkindekine benzese de bası tekniği, derinlik ve solunum verme biçimi yaşa göre değişir.
- Bebek 0–1 yaş, çocuk 1 yaştan ergenliğe kadardır; ergenlik belirtisi olana yetişkin uygulaması yapılır.
- Bası derinliği bebekte yaklaşık 4 cm, çocukta yaklaşık 5 cm; hız dakikada 100–120.
- Bebekte tek ilk yardımcı iki parmakla, iki ilk yardımcı iki başparmakla bası yapar.
- Çocuk ve bebekte tek ilk yardımcı 30:2, iki veya daha fazla ilk yardımcı 15:2 uygular.
- Bebekte suni solunum, ağız ve burun birlikte kapatılarak verilir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
2.5 Hava yolu tıkanıklığı
Boğaza kaçan bir lokma ya da çocuğun ağzına aldığı küçük bir parça, dakikalar içinde hayatı tehdit edebilir. Tıkanmanın kısmi mi tam mı olduğunu hızla ayırt etmek, doğru müdahalenin ilk şartıdır.
- Öksürebilen ve konuşabilen kişide kısmi tıkanma vardır; öksürmeye teşvik edilir.
- Tam tıkanmada yetişkinde 5 sırta vurma ve 5 karına bası sırayla uygulanır.
- Karına bası, göbek ile göğüs kemiğinin ucu arasına içeri ve yukarı doğru yapılır.
- Bebekte karına bası yapılmaz; 5 sırta vurma ve 5 göğüs basısı uygulanır.
- İleri gebelikte ve çok şişman kişilerde karına bası yerine göğüs basısı yapılır.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
2.6 Kanamalar ve kanama kontrolü
Damar bütünlüğünün bozulmasıyla kanın damar dışına çıkmasına kanama denir. Kontrol edilemeyen ciddi kanama kısa sürede şoka ve ölüme yol açabilir; doğru uygulanan bası çoğu zaman hayat kurtarır.
- Dış kanamada ilk ve en etkili yöntem, temiz bezle doğrudan ve kesintisiz basıdır.
- Kanla ıslanan bez kaldırılmaz; üzerine yenisi eklenir.
- Burun kanamasında baş öne eğilir, burun kanatları en az 5 dakika sıkılır.
- Kulaktan gelen kan durdurulmaya çalışılmaz, kulak tıkanmaz.
- Turnike yalnızca başka yöntemle durmayan uzuv kanamasında son çaredir; saati not edilir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
2.7 Şok ve göğüs ağrısı
Şok, dolaşımın dokulara yeterli kan ve oksijen ulaştıramadığı, hayatı tehdit eden bir durumdur. Ciddi kanama, yanık ya da kalp krizi gibi pek çok olayın ardından gelişebilir; erken fark etmek hayati önem taşır.
- Şokta cilt soluk, soğuk ve nemlidir; nabız hızlı ve zayıftır.
- Şok pozisyonunda kazazede sırtüstü yatırılır, bacakları yaklaşık 30 cm kaldırılır.
- Şoktaki kazazedeye ağızdan yiyecek veya içecek verilmez, üstü örtülür.
- Göğüs ağrısı olan kişi yarı oturur pozisyonda dinlendirilir ve 112 aranır.
- Omurga yaralanması ve bacak kırığı şüphesinde bacaklar kaldırılmaz.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
2.8 Kırık, çıkık ve burkulmalar
Kemik ve eklem yaralanmaları trafik kazalarında, düşmelerde ve sporda sık görülür. İlk yardımın amacı bölgeyi hareketsiz hâle getirerek ağrıyı azaltmak ve kırık uçlarının damar, sinir ve dokulara daha fazla zarar vermesini önlemektir.
- Kırık şüphesinde bölge bulunduğu pozisyonda sabitlenir; kemik düzeltilmeye çalışılmaz.
- Atel, kırığın bir üst ve bir alt eklemini içine alacak uzunlukta olmalıdır.
- Çıkık yerine oturtulmaya çalışılmaz, kırık gibi tespit edilir.
- Tespitten sonra parmak uçlarında renk, ısı ve his kontrol edilir.
- Omurga yaralanması şüphesinde baş-boyun-gövde ekseni korunur; yakın tehlike yoksa kazazede kıpırdatılmaz.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
2.9 Yanıklar, donma ve sıcak çarpması
Isı, kimyasal madde, elektrik ya da güneş ışını deriye ve alttaki dokulara zarar verebilir. Yanığı hemen ve doğru soğutmak hasarın derinleşmesini önler. Aşırı soğuk ve aşırı sıcak ise tüm vücudu tehdit eden ayrı acil durumlardır.
- Yanık bölge en az 20 dakika serin akan suyla soğutulur.
- Yanığa buz, yoğurt, diş macunu gibi maddeler sürülmez, kabarcıklar patlatılmaz.
- 3. derece yanıkta sinirler zarar gördüğü için ağrı az olabilir.
- Elektrik çarpmasında önce akım kesilir; kazazedeye çıplak elle dokunulmaz.
- Donan bölge ovulmaz; sıcak çarpmasında kazazede serin yere alınıp soğutulur.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
2.10 Bilinç bozuklukları ve koma pozisyonu
Bilinç bozukluğu, kişinin çevresini algılama ve uyaranlara tepki verme yeteneğinin azalması ya da tamamen kaybolmasıdır. Bilinci kapalı kişide dil geriye kayıp hava yolunu tıkayabilir; doğru pozisyon bu yüzden hayat kurtarır.
- Bilinci kapalı, solunumu olan ve omurga yaralanması şüphesi olmayan kişiye koma pozisyonu verilir.
- Koma pozisyonu dilin geriye kaçmasını ve kusmukla boğulmayı önler.
- Nöbet geçiren kişi zorla tutulmaz, ağzına bir şey sokulmaz.
- Bilinci açık ve yutabilen şeker hastasına şekerli içecek verilir; bilinci kapalıysa ağızdan bir şey verilmez.
- Bayılan kişi sırtüstü yatırılır, bacakları yaklaşık 30 cm kaldırılır.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
2.11 Hasta ve yaralı taşıma teknikleri
Yaralıyı yanlış taşımak, özellikle omurga yaralanmalarında kalıcı hasara yol açabilir. Bu yüzden taşıma yalnızca gerçekten gerektiğinde, kazazedenin durumuna ve yardımcı sayısına uygun yöntemle yapılır.
- Yakın tehlike yoksa yaralı taşınmaz; yerinde değerlendirilip sağlık ekibi beklenir.
- Rentek manevrası, araçtaki kazazedeyi baş-boyun-gövde eksenini koruyarak tek kişinin çıkarması içindir.
- Kaldırırken sırt dik tutulur, dizler bükülür, güç bacaklardan alınır.
- İtfaiyeci yöntemi omurga yaralanması şüphesinde uygulanmaz.
- Kask en az iki kişiyle, baş ve boyun sabitlenerek çıkarılır.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
3. Motor ve Araç Tekniği
Motorun çalışma prensibi, yakıt, yağlama ve soğutma sistemleri, elektrik sistemi, frenler, lastikler, gösterge paneli ve ikaz ışıkları, periyodik bakım. E-sınavda bu dersten 9 soru gelir.
3.1 Motorun çalışma prensibi
Motor, yakıtı yakarak elde ettiği ısıyı tekerlekleri döndüren harekete çevirir. Bu derste dört zamanlı motorun nasıl çalıştığını ve benzinli ile dizel motor arasındaki farkları öğreneceksin.
- Dört zamanın sırası: emme, sıkıştırma, ateşleme (iş), egzoz.
- Güç yalnızca ateşleme (iş) zamanında elde edilir.
- Benzinli motorda karışımı buji ateşler; dizelde yakıt sıkıştırılmış sıcak havada kendiliğinden tutuşur.
- Krank mili, pistonun doğrusal hareketini dönme hareketine çevirir.
- Kızdırma bujisi yalnızca dizel motorlarda bulunur ve soğukta çalıştırmayı kolaylaştırır.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
3.2 Yakıt ve ateşleme sistemleri
Motorun düzgün çalışması için silindire doğru miktarda yakıt ve temiz hava girmeli, karışım da tam zamanında tutuşmalıdır. Bu işi yakıt, hava ve ateşleme sistemleri birlikte yapar.
- Benzinli motorda karışımı buji, dizel motorda sıkıştırılmış sıcak hava tutuşturur.
- Hava filtresi motora giren havadaki toz ve kiri tutar; tıkanırsa güç düşer, tüketim artar.
- Dizel motor, kızdırma lambası söndükten sonra çalıştırılır.
- Ateşleme bobini, akü gerilimini bujinin ihtiyaç duyduğu yüksek gerilime yükseltir.
- Yakıt alırken motor durdurulur ve sigara içilmez.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
3.3 Yağlama sistemi
Motorun içinde metal parçalar çok yüksek hızda birbirine sürtünerek hareket eder. Yağlama sistemi bu parçaların arasında ince bir yağ tabakası oluşturur ve motoru aşınmaya, ısınmaya ve kirlenmeye karşı korur.
- Motor yağı yağlar, soğutur, temizler, sızdırmazlık sağlar ve paslanmaya karşı korur.
- Yağ seviyesi düz zeminde, motor durdurulup bir süre beklendikten sonra çubukla ölçülür.
- Yağ izi çubuktaki MIN ve MAX işaretleri arasında olmalıdır.
- Sürüşte kırmızı yağ lambası yanarsa güvenli yerde durulur ve motor kapatılır.
- Yağ değişiminde yağ filtresi de değiştirilir; atık yağ doğaya dökülmez.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
3.4 Soğutma sistemi
Yanma sırasında motorda çok yüksek ısı oluşur. Soğutma sistemi bu ısının fazlasını uzaklaştırarak motoru ideal çalışma sıcaklığında tutar: motor ne aşırı ısınmalı ne de soğuk çalışmalıdır.
- Termostat motor soğukken kapalıdır, motor ısınınca açılarak sıvıyı radyatöre gönderir.
- Antifriz donmayı ve korozyonu önler, kaynama noktasını yükseltir.
- Hararet yapan araç güvenli yerde durdurulur ve motor kapatılır.
- Motor sıcakken radyatör kapağı açılmaz; basınçlı sıcak sıvı yakar.
- Su pompası soğutma sıvısını sistemde dolaştırır.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
3.5 Elektrik sistemi
Motorun çalıştırılması, ateşleme, farlar, sinyaller ve gösterge paneli elektrikle çalışır. Bu sistem; enerjiyi depolayan akü, enerjiyi üreten alternatör ve devreleri koruyan sigortalar üzerine kuruludur.
- Akü motoru çalıştırmak için gereken enerjiyi sağlar; alternatör motor çalışırken elektrik üretip aküyü şarj eder.
- Sürüşte şarj lambası yanarsa alternatör veya kayışta arıza olabilir.
- Atan sigorta aynı amper değerinde sigortayla değiştirilir; yerine tel takılmaz.
- Akü sökülürken önce eksi (−) kutup sökülür, takılırken eksi kutup en son bağlanır.
- Karşıdan araç gelirken ve yakın takipte uzun fardan kısa fara geçilir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
3.6 Güç aktarma organları
Motorun ürettiği güç tekerleklere doğrudan gitmez. Debriyaj, vites kutusu, şaft, diferansiyel ve akslardan oluşan güç aktarma organları bu gücü yola ve hıza uygun biçimde tekerleklere iletir.
- Debriyaj, motor ile vites kutusu arasındaki bağlantıyı keser ve kurar.
- Diferansiyel, virajda iç ve dış tekerleklerin farklı hızlarda dönmesini sağlar.
- Şaft (kardan mili), arkadan itişli araçlarda gücü vites kutusundan arka diferansiyele iletir.
- Kalkışta ve dik yokuşta düşük vites, düz yolda yüksek vites kullanılır.
- Ayağı debriyaj pedalında tutmak balatayı erken aşındırır.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
3.7 Fren sistemleri
Fren sistemi aracın en önemli güvenlik donanımıdır. Aracı yavaşlatmak, durdurmak ve durduğu yerde sabit tutmak için birbirini tamamlayan farklı fren türleri kullanılır.
- ABS ani frende tekerleklerin kilitlenmesini önler, direksiyon hâkimiyetini korur.
- ABS’li araçta acil durumda fren pedalına kararlı ve sürekli basılır.
- Uzun yokuş inişinde vites boşa alınmaz; motor freninden yararlanılır.
- Fren hidroliği nem çeker; seviyenin azalması balata aşınmasını veya kaçağı gösterebilir.
- El freni park hâlinde aracı sabit tutar; çekili unutulursa uyarı lambası yanar.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
3.8 Direksiyon, süspansiyon ve lastikler
Aracın yolu ne kadar iyi tuttuğu direksiyon sistemine, süspansiyona ve lastiklere bağlıdır. Bunlardan biri bozulduğunda fren mesafesi uzar ve araç savrulmaya yatkın hâle gelir.
- Otomobil lastiklerinde yasal en az diş derinliği 1,6 mm’dir.
- Lastik basıncı, lastikler soğukken ve üreticinin belirttiği değere göre ölçülür.
- Amortisör yayların salınımını söndürür; bozuksa yol tutuş azalır, fren mesafesi uzar.
- Rot ayarı bozuk araç bir yana çeker; balansı bozuk araçta direksiyon titrer.
- Kış lastiği soğuk, karlı ve buzlu yolda daha iyi tutunur; M+S veya kar tanesi işaretlidir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
3.9 Gösterge paneli ve ikaz ışıkları
Gösterge paneli, aracın seninle konuşma biçimidir. Hız, devir, yakıt ve sıcaklık göstergeleriyle ikaz ışıklarını doğru okumak hem güvenliğini hem de aracın ömrünü korur.
- Kırmızı ikaz: hemen güvenli yerde dur; sarı/turuncu ikaz: en kısa sürede kontrol ettir.
- Yeşil ve mavi ışıklar arıza değil, bir sistemin çalıştığını bildirir.
- Mavi gösterge ışığı uzun farın açık olduğunu gösterir.
- Yağ ve şarj lambaları kontak açılınca yanar, motor çalışınca sönmelidir.
- Devir saati motorun dakikadaki devrini gösterir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
3.10 Periyodik bakım ve araç kontrolleri
Düzenli bakım arızaları büyümeden yakalar, yakıt tüketimini düşürür ve en önemlisi seni ve yolcularını korur. Bakımın bir bölümünü serviste yaptırır, bir bölümünü ise yola çıkmadan önce kendin kontrol edersin.
- Periyodik bakım, kılavuzdaki kilometre veya süreden hangisi önce dolarsa o zaman yapılır.
- Yola çıkmadan lastikler, ışıklar ve sıvı seviyeleri kontrol edilir.
- İlk yardım çantası, yangın söndürme cihazı ve reflektör araçta bulunmalıdır.
- Koltuk ve aynalar sürüşe başlamadan önce ayarlanır, emniyet kemeri takılır.
- Triger kayışı zamanında değiştirilmezse kopabilir ve motora ağır zarar verebilir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
4. Trafik Adabı
Saygı, sabır, empati ve sorumluluk; öfke kontrolü, yayalara ve korunmasız yol kullanıcılarına karşı davranış, dikkat dağınıklığı. E-sınavda bu dersten 6 soru gelir.
4.1 Trafik adabı ve temel değerler
Trafik kuralları neyin yasak, neyin zorunlu olduğunu söyler; trafik adabı ise bu kuralları hangi tutumla uyguladığını anlatır. Kurallara uyup kimseye saygı göstermeyen bir sürücü de trafiği tehlikeli hâle getirebilir.
- Trafik adabının temeli saygı, sorumluluk, sabır, hoşgörü, nezaket ve empatidir.
- Kurallara ceza korkusuyla değil, can güvenliği için uyulur.
- Trafik, tüm yol kullanıcılarının paylaştığı ortak bir alandır.
- Geçiş hakkı olsa bile kazayı önlemek için bu haktan vazgeçmek doğru davranıştır.
- Trafik kazalarının büyük bölümünde insan hatası etkilidir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
4.2 Empati, sorumluluk ve nezaket
Empati, bir durumu karşındakinin gözünden görebilmektir. Trafikte empati kuran sürücü, başkalarının ne yapacağını daha iyi tahmin eder, daha az öfkelenir ve daha güvenli sürer.
- Empati, kendini diğer yol kullanıcısının yerine koymaktır.
- Geçilen sürücü hızını artırmaz, geçişi kolaylaştırır.
- Sürücü, yolcularının ve yoldaki herkesin güvenliğinden sorumludur.
- Yol verene teşekkür etmek ve hatayı kabul etmek trafikteki gerilimi azaltır.
- Aşırı özgüven ve “yol benim” düşüncesi empatinin önündeki engellerdir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
4.3 Öfke kontrolü ve iletişim
Trafik; acele, kalabalık ve belirsizlik yüzünden öfkenin kolayca yükseldiği bir ortamdır. Öfkeli sürücü daha hızlı, daha yakın ve daha riskli sürer. Öfkeyi yönetmek, aracı yönetmek kadar önemli bir beceridir.
- Başka bir sürücü hata yaptığında sakin kalınır ve güvenli mesafe korunur.
- Korna yalnızca tehlikeyi önlemek amacıyla kullanılır.
- Saldırgan sürücüyle tartışılmaz, araçtan inilmez; yol verilip uzaklaşılır.
- Yakın takip, ani fren ve sıkıştırma agresif sürüş davranışlarıdır.
- Niyet, sinyalle zamanında ve açıkça bildirilir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
4.4 Yayalar ve korunmasız yol kullanıcıları
Yayaların, bisikletlilerin ve motosikletlilerin onları koruyacak bir kaportası yoktur. Düşük hızdaki bir çarpışma bile onlar için ağır sonuçlar doğurabilir; bu yüzden sürücü onlara karşı ekstra dikkatli olmalıdır.
- Yaya geçidinde öncelik yayanındır.
- Kavşakta dönen sürücü, girdiği yolda karşıya geçen yayalara yol verir.
- Beyaz baston görme engelli yayayı gösterir; sürücü durup geçmesini bekler.
- Yola top yuvarlandığında arkasından çocuk çıkabileceği düşünülerek yavaşlanır.
- Hayvan sürüsüne yaklaşırken yavaşlanır, korna çalınmaz.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
4.5 Dikkat dağınıklığı ve sürüş güvenliği
Sürüş; gözlerini, ellerini ve zihnini aynı anda isteyen bir iştir. Bunlardan birini birkaç saniyeliğine başka bir şeye vermek bile, araç o sırada metrelerce yol aldığı için kazaya davetiye çıkarır.
- Araç kullanırken telefonu elde tutarak kullanmak yasaktır ve cezası vardır.
- Dikkat dağınıklığı görsel, fiziksel ve zihinsel olabilir; mesaj yazmak üçünü birden içerir.
- Yorgunluk tepki süresini uzatır; uykunun çaresi güvenli yerde durup dinlenmektir.
- Navigasyon yola çıkmadan, araç dururken ayarlanır.
- Birkaç saniyelik dikkatsizlik, yüksek hızda onlarca metre kör sürüş demektir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
4.6 Trafikte toplum ve çevre bilinci
Trafik, bir toplumun kurallara, birbirine ve çevreye bakışının aynasıdır. Her yolculuğunda hem diğer insanların güvenliğini hem de herkesin soluduğu havayı etkilersin.
- Araçtan çöp atmak çevreye ve topluma saygısızlıktır.
- Kavşağın çıkışı doluysa yeşil ışıkta bile kavşağa girilmez.
- Geçiş üstünlüğü olan araçlara şeritler arasında koridor açılarak (fermuar sistemi) yol verilir.
- Gereksiz rölanti, ani hızlanma ve sert fren yakıt tüketimini ve emisyonu artırır.
- Çocuklar trafik kurallarını büyüklerini örnek alarak öğrenir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
5. Direksiyon Eğitimi
Direksiyon sınavının aşamaları, araca biniş, kalkış ve vites, park ve manevralar, trafikte sürüş ve sınav günü ipuçları.
5.1 Direksiyon sınavı nasıl yapılır?
Direksiyon sınavı, aracı gerçek trafikte güvenle kullanabildiğini gösterdiğin uygulamalı sınavdır. Bu derste sınavın akışını, nasıl değerlendirildiğini ve sınav haklarını öğreneceksin.
- Değerlendirmede tek kırmızı, iki sarı ya da beş mavi hata sınavı bitirir.
- Kemersiz hareket etmek, kırmızı ışıkta geçmek ve yayaya yol vermemek ağır hatadır.
- Sınav aday başına 40 dakika sürer; komisyon gerekirse erken bitirir.
- İlk 4 hakta geçemeyen aday başka bir kursa geçip 4 hak daha kullanabilir.
- Her başarısız sınavdan sonra en az 2 saat ek direksiyon dersi alınır.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
5.2 Araca biniş ve sürüşe hazırlık
İyi bir sürüş, araç daha hareket etmeden başlar. Sınavda komisyon ilk olarak araca nasıl yaklaştığını ve sürüşe nasıl hazırlandığını izler. Bu derste bu hazırlığı sırasıyla öğreneceksin.
- Hazırlık sırası: çevre kontrolü, koltuk, direksiyon, aynalar, kemer, sonra motor.
- Aynalar hareket etmeden önce ayarlanır; kör nokta için omuz üstünden bakılır.
- Manuel araçta motor, debriyaja basılıyken ve vites boştayken çalıştırılır.
- Motor çalıştıktan sonra yanık kalan uyarı lambası bir arızaya işaret eder.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
5.3 Kalkış, vites ve duruş
Aracı sarsmadan kaldırmak ve yumuşakça durdurmak, komisyonun ilk dikkat ettiği becerilerdendir. Bu derste debriyajla gazı dengelemeyi, vites geçişlerini ve yokuşta kalkışı adım adım öğreneceksin.
- Kalkışta debriyaj kavrama noktasına kadar yavaşça bırakılır, gaz kademeli artırılır.
- Vites değiştirirken gaz bırakılır ve debriyaja sonuna kadar basılır.
- Dururken frene erken ve kademeli basılır; araç titremeden debriyaja basılır.
- Yokuşta el freni, kavrama noktası bulunduktan sonra indirilir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
5.4 Park ve manevralar
Sınavda en sık hata yapılan konuların başında geri geri park gelir. Doğru referans noktaları ve yavaş hızla bu manevraları herkes başarabilir. Bu derste her birini adım adım öğreneceksin.
- Manevralar yürüme hızında yapılır; geri giderken omuz üstünden de bakılır.
- Geri giderken aracın arkası, direksiyonun çevrildiği yöne gider.
- Koniler arasına tek hamlede girilemezse aynı hamle bir kez daha denenebilir.
- B sınıfında dar alanda dönüş en fazla üç hamlede tamamlanmalıdır.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
5.5 Trafikte sürüş
Sınavın en uzun bölümü akan trafikte geçer. Komisyon burada kuralları bilip bilmediğine değil, uygulayıp uygulamadığına bakar. Bu derste şehir içinde güvenli sürüşün temel alışkanlıklarını öğreneceksin.
- Her manevrada sıra: ayna, sinyal, omuz üstü kontrol, manevra.
- Eşdeğer kavşakta sağdan gelene, dönel kavşakta içerideki araca yol verilir.
- Takip mesafesi en az 2 saniye ya da hızın yarısı kadar metredir.
- Yerleşim yeri içinde otomobil için genel hız sınırı 50 km/s’tir.
- Yaya geçidinde ve dönülen yolda karşıya geçen yayaya yol verilir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →
5.6 Sık yapılan hatalar ve sınav günü ipuçları
Pek çok aday, bildiği bir şeyi heyecandan unuttuğu için sınavda kalır. Bu derste en sık yapılan hataları, heyecanı kontrol etmenin yollarını ve sınav sabahı için kısa bir kontrol listesini bulacaksın.
- Hataların çoğu park, kalkış, yokuşta kalkış ve araç bilgisi sorularında toplanır.
- Tek bir sarı hata sınavı bitirmez; hatadan sonra sakin kal ve devam et.
- Sınava kimlik kartınla ve dinlenmiş olarak git.
- Komisyonun talimatı da olsa trafik kuralları önce gelir.
Konunun anlatımı ve örnek soruları →